Voorspelt...

Toen ik onlangs tijdens mijn tweewekelijkse bezoekje aan de molen aan de molenaar vroeg wat hij nu eigenlijk vond van die hele hype rond Spelt, Broodbuiken en Foute Koolhydraten in het algemeen (ik geef het toe, ook ik experimenteer met de Voedselzandloper), keek hij mij meesmuilend aan en zei "Ik heb nog 300 kilo speltmeel, dan is het op. Niet alleen bij mij, maar de hele Nederlandse oogst van 2013 is er in 3 maanden doorheen gejaagd. Ik hoop dat er snel weer zo'n boek komt, liefst over Rogge, want daar heb ik meer dan genoeg van..."

Superfood is Big Business. Na de kipkiloknallers in de supermarkt zijn nu de voordeelverpakkingen kokosolie, aardperen, budgetsoya en quinoaknallers in de reformwinkels aan de beurt. In de AH gaan de speltcrackers wegens overmatig succes uit het assortiment, maar dit vak zal vast weer snel worden aangevuld met iets anders uit het hypeassortiment. Anders schrijven ze er zelf wel een boek over...

Ik vind het maar knap lastig. Om gezond, bewust, ecologisch, biologisch, afvalarm en verantwoord te leven kan ik bij de plaatselijke supermarkt niet meer terecht, zijn de reformzaken te duur, is op de markt sinds de Euro je Gulden ook al geen Daalder meer waard en ben je tot laat in de avond bezig om je hypergezonde ontbijt en lunch voor de volgende dag te bereiden. Bovendien is de waardering van je 6 jarige zoon een stuk minder bij liefdevol maar moeizaam in de oven bereide bataatpatatten dan bij voorgebakken euroknallerfriet in een met goedkope eigenmerk transvet gevulde frituurpan...

Als ik weer duurzaam jonglerend met rimpelige en te dure biologische groenten (om het milieu te ontlasten van plastic zakjes) schuldbewust de rieten mand achterop mijn milieuvervuilende scooter vollaad, ben ik blij dat binnenkort het belangrijkste onderdeel van mijn dieet weer uit mijn eigen voortuin komt. Het bespaart me de gang door langere rijen met dusdanige troep die verkocht wordt in iedere willekeurige supermarkt, dat ik het verwonderlijk vind dat de mensen überhaupt nog in leven kunnen blijven. Tenminste, als ik alles moet geloven wat in een aantal recente boeken over eten staat. Hoewel, een van de laatste en leukste titels die ik las "Eetsprookjes" legt een zeer ontnuchterende en soms zelfs bevrijdende waarheid bloot over wat nu wel of niet gezond is. Hele stapels aannames gaan in de groenbak en de bescheiden conclusie waarmee het boek eindigt zegt meer over hoe, wanneer en met wie je eet dan wat je er nu wel of niet in mag stoppen...

Wat voor mij gezond voelt, doet jou wellicht helemaal geen goed. Waar de een gruwelt van "een vette bek halen", is voor de ander een geslaagde afsluiting van een heerlijk avondje uit...

Maar zoals ik al zei: Powerfood is Big Business. Dus per definitie al niet meer gezond. En waar geld mee gemoeid is komen regels om de hoek kijken; nog steeds liggen er nieuwe Europese wetten in de maak om het gebruik van eigen gekweekte zaden aan banden te leggen...

Maar merk je het ook? Het zijn niet de koolhydraten, kleur, geur en smaakstoffen, suikers en genetisch gemodificeerd designvoer die het grootste gevaar voor onze gezondheid opleveren. Nee, zolang we ons laten voeren met angst voor alles wat steeds ontdekt word ( en een half jaar later weer wordt tegengesproken) en ons vastgrijpen aan de zoveelste hype die ons het geluk moet brengen waar we zo weinig van binnen krijgen in ons gejaagde dieet, blijven we onszelf onderhevigen aan zelfkwakzalverij.

Daarom: weg Goj bessen, Salviazaden en Superbessen uit een of ander onbereikbare Himalaya bergtoptuintje! Weg met al dat voedsel dat er 100 jaar geleden ook nog niet was! Als je vers, lokaal goed gedijend voedsel met liefde bereid, met mate en met geduld samen nuttigt en dit alles met regelmaat 3 maal daags doet, dan kom je vanzelf een stukje dichter bij het eeuwige leven en het ultieme geluk. Een stukje dan, want voor de rest heb je geen voedsel nodig. Tenzij liefde ècht door de maag gaat.... 

"Aardappeleters", Twan de Vos, Acryl op doek

Zaaizucht

En weer overvalt het me. Je zou denken dat na mijn ervaringen van vorig jaar ik dit keer wel beter zou weten, maar niets is minder waar. De Zaaizucht is ook dit jaar weer toegeslagen... Ik had nooit verwacht dat stoppen met roken, suiker, zwerfhobbies en onbesuisde bouwprojecten in het niet zou vallen bij het proberen te beheersen van een bijna ontembare behoefte om de eerste zaden van dit jaar in de grond te stoppen...

Natuurlijk zeg ik bij ieder 'Moeilijk Moment' tegen mezelf dat het hartje winter is, dat de dagen nog te kort zijn en dat het volop kan gaan vriezen. Toch hoef ik slechts een enkel zakje met een enigzins optimistische zaaiinstructie te lezen en ik kan de neiging nauwelijks onderdrukken om naar mijn kas te rennen, de eerste voorzaaibakjes klaar te zetten en de komende weken de eerste plantjes uit hun couveuse op de vensterbank te kijken...

Het is dan ook niet eerlijk. Deze winter die geen winter is zet mens, dier en menig groen op het verkeerde been. Nachtegalen zijn 's nachts al weer te horen, kraaien slepen af en aan met nestmateriaal, in mijn achtertuin beginnen spontaan frambozen te groeien, de bloemen groeien in mijn aardbeien en menig winterknopje besluit de rest van het seizoen over te slaan en in blad te schieten. 

Ondertussen tuur ik gespannen de einder af, op zoek naar enig spoor van uit koers geschoten  ijsheiligen of aan lager wal geraakte weergoden. De natuur, of dat wat er verantwoordelijk voor is, draait ons òf een enorme loer, òf compenseerd schaamtevol het voorjaar dat we vorig jaar zijn misgelopen. Hoe dan ook, alles en iedereen is van slag en niemand kan mij kwalijk nemen dat ik één dezer dagen dan toch weer voor God ga spelen en zal genieten van het ongelofelijke spektakel dat zich iedere keer weer voor mijn ogen openbaart; het kiemen van dee erste zaadjes, voorbestemd om als jaarlijks terugkerende pioniers mijn Eetbare Voortuin te gaan ontdekken...

Met zaaivragende ogen heb ik vandaag alvast een aantal zakjes zaad apart gelegd, voorbestemd om als eerste geplant te worden. Vikkingersla, Columbusboontjes, Marco Polo blad, Alexander de Grote wortels, Darwinbietjes; ze zouden eens moeten weten wat ze te wachten staat. Alleen de Nova Zembla knollen laat ik nog even in hun verpakking. Ik ga de goden ook niet goedwillig verzoeken...

Ontwinteren

Het blijft een gemiste kans... De afgelopen maand zat vol verhalen, spannende gebeurtenissen en spitsvondige gedachtengoedjes die de verwende bloglezer dagelijks hadden kunnen voorzien van smakelijke tekstjuweeltjes die mij menig ohhh's en ahhh's hadden kunnen opleveren...


Maar helaas. Niets van al dat schoons heeft zijn weg gevonden naar het witte, digitale vel. Jullie bleven verstoken van het bijzondere feit dat ik voor het eerst sinds 12,5 jaar weer getroubadourt heb. Ook de sterbloemkool die hartje winter de weg vanuit de tuin naar mijn bord vond zal hier nooit zijn roem vinden, laat staan mijn stoppen met roken, suiker en koolhydraten en het wonderbaarlijke lichamelijke herstel dat hierna volgde. Een volledige periode van digitale leegte die schril afsteekt tegen de volheid en het avontuur in mijn echte leven....

Maar niet getreurd. Naast de grond in mijn Eetbare Voortuintje warmt ook mijn online schrijfkamertje weer langzaam op. Ik heb de ramen even tegen elkaar opengezet, de boel even stevig afgestoft, een vrolijk krokusje op het digitale schrijftafeltje en de kachel een standje hoger gezet.

Wie de komende tijd hier af en toe langsloopt zal weer wat vaker een kaarsje zien branden. Nog deze maand gaan de eerste zaadjes voorgezaaid worden, wordt de Makkelijke Moestuin op de school van Jelle ingericht en ik verheug mij nu al op een hopelijk lang seizoen vol groene verwonderingen en smakelijke eetavonturen. Tot snel!

Op het leven

Bijna niemand staat iedere dag stil bij het feit dat hij of zij leeft. Logisch ook, want wie erg bewust bezig is met het leven is zich meestal ook erg bewust van de dood. En dat is nu eenmaal niet iedereens vriend...

Toch, als de Dood plotseling en onverwacht erg dichtbij komt en uiteindelijk gelukkig aan jouw deur voorbijgaat, beseft je opgelucht maar beschaamd hoe nonchalant we eigenlijk dagelijks weer een dag verder hebben geleefd. Geen dankjewel, geen dankbare blik over je schouder, geen laatste eerbetoon aan alweer een dag waarvan je geacht wordt deze waardevol ingevuld te hebben...

Ik heb me eerder wel eens afgevraagd waarom mensen tegenwoordig steeds langer leven. Is het puur vanwege de betere omstandigheden en medische mogelijkheden om het leven te rekken? Of doen mensen er heden ten dage gewoonweg langer over om hun leven enige zinvolle invulling te geven? Hoeveel procent van je te leven tijd gooi je weg aan lanterfanten, navelstaren, doodzwijgen, bankhangen en maar weer eens uitslapen? Hoeveel mooie, prachtige, ontroerende, geestverruimende en hartverwarmende momenten gaan aan ons voorbij, puur omdat we niet opletten, naar de grond kijken of teveel bezig zijn met onze eigen, zelfmedelijden hebbende vastgeroeste ikjes?

Vandaag werd ik weer even wakker geschud. Triest dat het verlies van iemand anders daar voor nodig was. Daarom geen tijd te verliezen! Vanaf nu ga ik me weer over alles verwonderen, vind ik iedereen prachtig en interessant, ga ik nog beter voor mezelf en de mensen om me heen zorgen en zorg ik dat ik iedere dag iets te vieren heb!

Vanavond ben ik de keuken ingestapt, heb het jaren 50 taartvormpje en Italiaanse confituurpannetje dat ik vandaag op de bazaar heb gescoord klaargezet en ben met dat wat ik nog in huis had taart gaan bakken. 1 taart? Welnee, twee! Één om vandaag te vieren, en één voor morgen. Want vanaf vandaag is het iedere dag feest! Leve het Leven!

(Lieve Maud, het eerste stukje is voor jou...)

Opapua

Gisteren gebeurde er iets grappigs. Terwijl mijn dochter om kwart over 3 in het ziekenhuis in Enschede te horen kreeg dat het een jongen zou worden, lag ik op precies hetzelfde moment in Nijmegen aan de echo om 3 stevige kalkjongens uit mijn rechterschouder kapot te laten spuiten. Wel iets minder feestelijk dan de reden waarom mijn dochter aan de echo lag, maar toch, grappig...

Baby's groeien niet uit kolen. Inmiddels zijn de meeste enigszins weldenkende personen daarvan op de hoogte. Ik heb wel eens getwijfeld toen ik mijn groene kolen in de voortuin wat onrustig heen en weer zag schuifelen, maar ook toen bleek het slechts de buurtkater Pluto die slechts van zijn zoveelste wraakbolus kwam bevallen...

Dat kinderen kunnen groeien als kool is wèl een vaststaand feit. Vooral kinderen die je niet elke dag ziet kunnen in een paar weken tijd een volledige gedaanteverwisseling ondergaan waardoor je je plotsklaps een stuk ouder kunt gaan voelen. Als kinderen zo snel ouder kunnen worden, geldt dat tenslotte ook voor jezelf. Alhoewel ik enorm uitkijk naar de geboorte van mijn nu bevestigde kleinzoon, is dat ouder worden toch iets waar ik even goed met mezelf voor moet gaan zitten. 

In de lang geleden tijd dat ik een omgangsregeling voor mijn twee oudste kinderen had, was ik al gewend om ze een week niet te zien. Week op, week af, waarbij de eerste dag altijd op ging aan wennen, en de laatste aan afscheid nemen. Zelfs in die korte week zag ik iedere keer weer grote veranderingen bij mijn kinderen. Een nieuw besef, een tand eruit of erbij, een stuk verdriet of plezier dat ik niet met ze had kunnen delen: in een week tijd werden ze een meervoud ouder, of beter gezegd, geleefder...

Als straks die (naar sterk vermoeden) kleine lichtgetinte krullenbol met zijn (uitgaande van die van zijn moeder) gevaarlijk prachtige ogen zijn opa een keer in de zoveel tijd aankijkt zal ik denken: "Dit krijg ik zomaar kado. Dit kleine wondertje wordt mij zomaar letterlijk in de schoot geworpen om van te houden en te genieten. Als ouder worden de prijs is om dit mee te mogen maken, dan zie ik alle toekomstige gebreken die daar bij horen met een glimlach tegemoet. Hier is opa!

Terwijl ik dit schrijf zit ik in een waterig en winderig winterzonnetje op een pier in de Waal net buiten Lent. Herstellende van mijn ingreep gisteren en het 'Het wordt een jongetje!' nieuws, heb ik even de tijd om lichamelijk en geestelijk bij te komen. Tegen de tijd dat ik mijn zaden in het voorjaar weer in de grond stop, zal mijn dochter gaan oogsten. Ik ben bang dat Ome Jelle een paar van zijn zo gekoesterde zomerkoninkjes dit jaar zal moeten delen met zijn nieuwe neefje. Turend naar de toevallig net passerende pannenkoekenboot groeit bij mij het vermoeden dat dit niet het enige zal zijn dat die twee over een tijdje gaan delen...

Vreestdagen

Ik merk het aan alles om me heen: eind december is iedere keer weer een emotionele inhaalslag. Of het nu gaat om belastingvoordelige inkopen, snel de familiebanden aan te trekken om maar niet alleen te zitten met de Kerst, op de valreep de keuken te verbouwen om die kalkoen kwijt te kunnen of op het laatst nog wat opdrachten over de schutting te flikkeren zodat die ander straks in de vakantie met de stress zit in plaats van jezelf: iedere keer is het adrenalinegehalte, de hoeveelheid klotsend okselvocht, handpalmwater en angstzweet meetbaar hoger tijdens, maar vooral vlak voor de feestdagen...

Hoe komt het toch dat we denken dat alles volgend jaar beter wordt? Dat we het komende jaar zomaar afscheid kunnen nemen van de fouten die we jaar op jaar opnieuw maken en dat er dit jaar met de Kerst wél een onspannende of zelfs gelukzalige stemming hangt rond de kerstboom (niet te verwarren met dat opgeluchte, postnavidale gevoel dat iedereen in je nabije omgeving het er toch maar weer zonder al te ernstige kleerscheuren vanaf heeft weten te brengen..)?

Natuurlijk is de gedachte mooi: je maakt je huis gezellig, besteed extra aandacht aan de maaltijd en elkaar en geniet van het feit dat je zoveel hebt om te delen en zoveel mensen om mee te delen, al zijn het maar met diegene die niets te delen hebben of niemand hebben om niets mee te delen...

Toch vraag ik me af of de waarde die aan Kerst gehecht wordt niet gewoon afhangt van de hoeveelheid tijd, energie en geld die er door sommige mensen ingestoken wordt. Die dure kerstverlichting, plofkalkoen, galajurk en wegwerp-tafeldamast moeten ergens mee terugverdient worden, al was het maar met aandacht, aanzien of afgunst. Voor echte liefde, genegenheid of vriendschap heb je al die poespas namelijk helemaal niet nodig.

Voordat je denkt dat ik ineens een zure azijnpisser aan het worden ben: het mooie vind ik aan de Kerstdagen dat ze voor iedereen een andere betekenis hebben. De een komt dicht bij god, de ander dichter bij zijn familie en weer een ander dichter bij de afgrond,de fles of zichzelf. Het zijn echte "do it yourself" dagen waar ontelbare etiquettes voor bestaan, maar welke geen van allen een voorwaarde zijn voor je ultime Felice Navidad. 

Of je nu in Rutteriaanse stijl eigenhandig de economie een flinke boost geeft door de plaatselijke middenstand van hun jaarlijkse, in arme landen geproduceerde kerstprullaria af te helpen, of gewoon eens op bezoek gaat bij iemand waarbij je dat al lang een keer had moeten doen, het maakt niet uit: het einde van het jaar is reservetijd, de laatste vermoeiende minuten waarin nog van alles in een wedstrijd kan gebeuren en die men soms liever door zou willen zappen naar de eerste, vertrouwde saaie werkdag in januari...

Ik zeg: skip de feestdagen en geef iedereen twee weken vakantie! Moet jij eens zien hoe vrolijk en fris  we weer beginnen in de eerste week van januari! Laten we kerst en nieuwjaar zonder hoofdletters gewoon lekker compact en tegelijkertijd vieren op 31 december, van 11 tot 1. Geen gedoe met die vieze stinkgourmet en nutteloze, op de pof betaalde cadeaus onder die eeuwige voor niets omgezaagde kerstboom, maar gewoon vanaf 11 uur lekker samen gezellig even de straat op, pilsje erbij, eventueel een oliebolletje of een stresskippepootje, Hallo, Tot Ziens en hup, weer naar binnen. Klaar. Dan bewaren we al die dure centen om door het jaar heen samen echt wat leuke dingen te gaan doen. Mocht het echt aanslaan, dan houden we desnoods iedere maand een eindemaandsfeest...

Aangezien ik met mijn eigen (schoon) familie dit jaar zelfs een 3e kerstdag heb moeten introduceren om het allemaal te kunnen bolwerken, wens jullie daarom nu alvast, oprecht, een fijne en ontspannen eindsprint. Voor het geval ik straks te gestressed en gedesillusioneerd ben om het nog werkelijk te menen...

Goed Heilig Man

Op de dag dat twee grote mannen afscheid van ons namen, blijf ik met een onbestemd gevoel achter. Twee grote mannen, Sinterklaas en Mandela, hebben ieder op hun geheel eigen manier een onuitwisbare invloed gehad op velen...

Waar kleine Jelle nu al met zijn 6 jonge jaren zijn vraagtekens zet bij de integriteit en beweegredenen van de Goedheiligman, heb ik die zelf bij die andere heilige uit Zuid-Afrika nimmer gehad. Waar Mandela ons mee wilde geven om niet bang te zijn voor onze eigen talenten leert de Goedheiligman ons vooral om te durven geloven, ook in dat wat niet direct te verklaren is, of gewoonweg nooit waar kan zijn. Een verkondiger van de naakte waarheid versus het grootste leugen van Nederland.

Toch stonden beide mannen voor hetzelfde: gelijkheid, vrijheid en tolerantie. Beide stonden ze op tegen apartheid, slavernij en discriminatie en beide gaan ze de geschiedenis in als voorbeeld voor velen. Na de discussie van afgelopen weken waarbij het bestaansrecht van Zwarte Piet op het spel  stond, is de enige echte Hoofdpiet opgestaan en ten hemel gerezen. Einde discussie. 

De wereld begint bij je kinderen. Laat ze geloven. Laat ze leren. Laat ze weten dat Sinterklaas altijd zal blijven bestaan. Vertel ze vooral wie Mandela was. En laat ze het beste uit zichzelf halen. Dat is het minste wat ze voor hen die ze voor gingen kunnen doen...